Υπακρωμιακή Πρόσκρουση (προστριβή) / Τενοντίτιδα στροφικού πετάλου ώμου

Τενοντίτιδα στροφικού πετάλου ώμου

 

Μία από τα πιο συχνά ενοχλήματα του μυοσκελετικού είναι πόνος στον ώμο. Ο ώμος μας δεν αποτελείται από μία άρθρωση μόνο, ενώ πολλοί τένοντες και μύες συνδυάζουν τη λειτουργία τους για να εξασφαλίσουν σταθερότητα στην άρθρωση και ένα μεγάλο εύρος κίνησης προς όλες τις κατευθύνσεις.

Εξαιτίας αυτής της ευρείας συμμετοχής διαφορετικών δομών στην άρθρωση του ώμου, υπάρχουν πολλών ειδών διαφορετικές παθολογικές καταστάσεις που προσβάλουν τον ώμο με αφετηρία κάποια από αυτές τις διαφορετικές δομές. Μια συχνή αιτία πάντως πόνου στον ώμο είναι παθολογία του στροφικού πετάλου.

 

Ανατομία

Ο ώμος αποτελείται από τρία οστά: το βραχιόνιο, την ωμοπλάτη και την κλείδα.

Το βραχιόνιο παραμένει εντός της ωμογλήνης, κυρίως λόγω του στροφικού πετάλου. Όλοι αυτοί οι μύες και οι τένοντες της περιοχής σχηματίζουν ένα ισχυρό περίβλημα γύρω από την κεφαλή του βραχιονίου και το κρατούν σε συνάρθρωση με την ωμοπλάτη (γληνοβραχιόνιος άρθρωση).

Υπάρχει μια σειρά σάκων με υγρό που λέγονται ορογόνοι θύλακοι και χρησιμεύουν στο να καλύπτουν την απόσταση μεταξύ του στροφικού πετάλου και της οστικής απόφυσης της ωμοπλάτης στην κορυφή του ώμου μας, το ακρώμιο (επωμίδα). Οι θύλακοι αυτοί επιτρέπουν στους τένοντες του στροφικού πετάλου να γλιστρούν ελεύθερα κάτω από το ακρώμιο όταν κινούμε το άνω άκρο μας.

 

Περιγραφή

Όπως είπαμε το στροφικό πέταλο είναι μια συχνή αιτία πόνου στον ώμο. Ο πόνος μπορεί να είναι το αποτέλεσμα των:

 

Τενοντίτιδα. Το στροφικό πέταλο μπορεί να ερεθιστεί ή να υποστεί βλάβη.
Θυλακίτιδα. Οι ορογόνοι θύλακοι μπορεί να φλεγμαίνουν ή να εξοιδηθούν προκαλώντας πόνο.
Πρόσκρουση. Όταν υψώνουμε το άνω άκρο μας στο ύψος του ώμου μας, το διάστημα μεταξύ του ακρωμίου και του στροφικού πετάλου στενεύει. Έτσι, το ακρώμιο μπορεί να τρίβεται με (ή να προσκρούει στους) τένοντες και τους υπακρωμιακούς ορογόνους θυλάκους, προκαλώντας ερεθισμό, φλεγμονή και πόνο.

 

Πόνος στον ώμο : Υπακρωμιακή Πρόσκρουση - Τενοντίτιδα στροφικού πετάλου

 

Ο πόνος στον ώμο λόγω του στροφικού πετάλου είναι συχνός τόσο στους νέους αθλητές όσο και στους μεσήλικες. Νέοι αθλητές που χρησιμοποιούν το χέρι τους πάνω από το οριζόντιο επίπεδο για κολύμβηση, ρίψεις ή τένις αποτελούν μια ιδιαίτερα ευπαθή ομάδα ασθενών. Επίσης εκείνοι, ανεξαρτήτου ηλικίας που η εργασία τους αφορά άρση βάρους με τα χέρια και χρήση τους ψηλότερα από το κεφάλι, π.χ. οικοδόμοι, ζωγράφοι, έχουν αυξημένη πιθανότητα να αναπτύξουν κάποια παθολογία στο στροφικό πέταλο του ώμου τους.
Βέβαια, ο πόνος μπορεί να αναπτυχθεί και σαν αποτέλεσμα ενός ήσσονος τραυματισμού. Μερικές φορές λοιπόν, εμφανίζεται χωρίς κάποια προφανή αιτία.

 

Συμπτώματα

Ο πόνος στο στροφικό πέταλο προκαλεί συνηθέστερα ευαισθησία και τοπικό οίδημα στην πρόσθια επιφάνεια του ώμου. Πόνος και δυσκινησία μπορεί να εκλύονται όταν προσπαθείτε να σηκώσετε το πάσχον άκρο σας, ενώ δεν είναι σπάνια η έκλυση πόνου κατά την επαναφορά του πάσχοντος άκρου από την ανάταση

Η έναρξη των συμπτωμάτων γίνεται με ήπιο τρόπο. Οι ασθενείς σπάνια αναζητούν βοήθεια στα πρώιμα στάδια της νόσου. Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν:

 

  • Ήπιο πόνο που εμφανίζεται είτε με δραστηριότητα είτε με ανάπαυση
  • Πόνος που αντανακλά από την πρόσθια προς την έξω επιφάνια του ώμου
  • Ξαφνικός πόνος κατά την άρση αντικειμένων ή την ανάταση του μέλους
  • Οι αθλητές κατά το σέρβις στο τένις ή κατά τις ρίψεις

 

Καθώς η παθολογία εξελίσσεται, τα συμπτώματα αυξάνουν:

  • Νυκτερινός πόνος
  • Απώλεια δύναμης και κίνησης
  • Αδυναμία εκτέλεσης δραστηριοτήτων που απαιτούν τοποθέτηση του άνω άκρου πίσω στην πλάτη (π.χ. φερμουάρ, στηθόδεσμος)

 

Εάν η έναρξη του πόνου είναι οξεία, υπάρχει πιθανότητα ο ώμος να γίνει εξαιρετικά ευαίσθητος. Όλες οι κινήσεις του μπορεί να καταργηθούν και να είναι επώδυνες.

 

Κλινική εξέταση

 

Ο ιατρός σας θα εξετάσει τον ώμο σας αφού έχετε συζητήσει το ιστορικό και τα συμπτώματά σας. Θα ελέγξει που υπάρχει ευαισθησία ή αν υπάρχει κάποια δυσμορφία. Για να μετρήσει το εύρος κίνησης του ώμου σας, θα κινήσει το άκρο σας σε αρκετές διαφορετικές διευθύνσεις. Επίσης θα ελέγξει την ισχύ του βραχίονά σας.

Ο ιατρός σας θα ψάξει και για άλλα προβλήματα με παρόμοια συμπτώματα στον ώμο σας. Πιθανά να εξετάσει τον αυχένα σας για να αποκλείσει μια πίεση νεύρου με αντανάκλαση του πόνου στον ώμο ή θα αποκλείσει την πιθανότητα ύπαρξης άλλων παθολογιών του ώμου όπως η αρθρίτιδα.

 

Απεικονιστικές Εξετάσεις

Άλλες εξετάσεις που μπορεί να βοηθήσουν τον ιατρό σας να επιβεβαιώσει τη διάγνωση του περιλαμβάνουν:

Ακτινογραφίες. Καθώς οι ακτινογραφίες δεν απεικονίζουν τους μαλακούς ιστούς όπως το στροφικό πέταλο, συνήθως χαρακτηρίζονται φυσιολογικές ή απεικονίζουν κάποιο μικρό οστεόφυτο ή επασβέστωση. Μια ειδική λήψη, η ΄΄λήψη εξόδου΄΄ μπορεί να καταδείξει ένα μικρό οστεόφυτο στο πρόσθιο άκρο του ακρωμίου, υπεύθυνο για προστριβή.

 

Πόνος στον ώμο : Υπακρωμιακή Πρόσκρουση - Τενοντίτιδα στροφικού πετάλου : ακτινογραφία

(Αριστερά) Φυσιολογική ακτινογραφία (outlet view). (Δεξιά) Παθολογική outlet view που απεικονίζει ένα ευμέγεθες οστεόφυτο που προκαλεί προστριβή στο στροφικό πέταλο..

Μαγνητική Τομογραφία (MRI) και υπέρηχος. Αυτές οι απεικονιστικές μέθοδοι απεικονίζουν με μεγαλύτερη ακρίβεια παθολογικές καταστάσεις των μαλακών μορίων, όπως των τενόντων του στροφικού πετάλου. Μπορούν έτσι να αναδείξουν εξοίδηση ή φλεγμονή των ορογόνων θυλάκων και του στροφικού πετάλου. Σε κάποιες περιπτώσεις, μπορεί να ανευρεθεί και μερική ρήξη του στροφικού πετάλου.

 

Αντιμετώπιση

Οι στόχοι της θεραπείας είναι η ελάττωση του πόνου και η αποκατάσταση της λειτουργικότητας. Ο ιατρός σας, κατά τον σχεδιασμό του πλάνου αντιμετώπισής σας θα λάβει υπόψη του την ηλικία σας, το επίπεδο δραστηριότητάς σας, και την κατάσταση της υγείας σας εν γένει.

 

Συντηρητική Θεραπεία

Στις περισσότερες των περιπτώσεων, η αρχική θεραπεία είναι συντηρητική. Αν και αυτή μπορεί να διαρκέσει αρκετές εβδομάδες έως και μήνες οι περισσότεροι ασθενείς εμφανίζουν μια σταδιακή βελτίωση των συμπτωμάτων τους και αποκατάσταση της λειτουργικότητας του ώμου τους.

Ανάπαυση. Ο ιατρός σας ίσως σας συμβουλεύσει ανάπαυση ή τροποποίηση των δραστηριοτήτων σας (π.χ. αποφυγή δραστηριοτήτων με το άκρο πάνω από το κεφάλι).

Μη-στεροειδή Αντιφλεγμονώδη Φάρμακα. Απλά αλλά και πιο μοντέρνα αντιφλεγμονώδη σκευάσματα αντιμετωπίζουν επιτυχώς τον πόνο και το οίδημα.

Φυσικοθεραπεία. Ο φυσικοθεραπευτής αρχικά θα εστιάσει στην αποκατάσταση της φυσιολογικής κίνησης του ώμου σας. Οι διατατικές ασκήσεις που βελτιώνουν το εύρος κίνησης είναι πολύ επωφελείς. Εάν αντιμετωπίζετε δυσκολία στο να φτάσετε με το χέρι σας την πλάτη σας, ίσως έχει αναπτυχθεί σύμφυση στον οπίσθιο θύλακο του ώμου σας, οπότε ασκήσεις που διατείνουν στοχευμένα τον οπίσθιο θύλακο είναι πολύ αποτελεσματικές στην ανακούφιση από τον πόνο.

Απ’ τη στιγμή που ο πόνος σας προοδευτικά βελτιώνεται, ο φυσικοθεραπευτής σας μπορεί να αρχίσει το επόμενο στάδιο θεραπείας, που είναι η ενδυνάμωση των μυών του στροφικού πετάλου, εισάγοντας ένα πρόγραμμα ενδυνάμωσης.

Έγχυση στεροειδούς. Εάν οι παραπάνω τρόποι αντιμετώπισης δεν καταφέρουν να ανακουφίσουν τον πόνο σας, μια έγχυση μείγματος τοπικού αναισθητικού και κορτιζόνης μπορεί να αποτελέσει μια άλλη θεραπευτική προσέγγιση. Η κορτιζόνη αποτελεί ένα ισχυρό αντιφλεγμονώδες φάρμακο, οπότε η έγχυσή της στον ορογόνο θύλακο κάτω από το ακρώμιο μπορεί να ανακουφίσει τον πόνο.

Χειρουργική Θεραπεία

Όταν τα συντηρητικά μέσα δεν αποδίδουν στην ανακούφιση από τον πόνο, μπορεί να σας προταθεί η χειρουργική θεραπεία.

Ο στόχος της επέμβασης είναι να δημιουργηθεί περισσότερος χώρος κάτω από το ακρώμιο για να κινείται το στροφικό πέταλο. Για να το επιτύχει αυτό ο χειρουργός σας θα αφαιρέσει τους φλεγμαίνοντες ορογόνους θυλάκους. Επίσης, θα εκτελέσει μια πρόσθια ακρωμιοπλαστική κατά την οποία μέρος της κάτω επιφάνειας του ακρωμίου αφαιρείται. Αυτή η διαδικασία είναι γνωστή και ως υπακρωμιακή αποσυμπίεση. Οι επεμβάσεις αυτές μπορούν να πραγματοποιηθούν χρησιμοποιώντας μια αρθροσκοπική ή μια ανοικτή τεχνική.

 

Αρθροσκοπική τεχνική

 

Σ’ αυτή τη διαδικασία, ο ιατρός σας θα αφαιρέσει τμήματα οστού και μαλακών ιστών στον υπακρωμιακό χώρο του ώμου σας, με λεπτά εργαλεία που θα εισαχθούν από μικρές τομές γύρω από την άρθρωση του ώμου σας. Οπτικές ίνες συνδεδεμένες με μια κάμερα, προβάλουν την εικόνα σε μια βίντεο οθόνη και καθοδηγούν τον χειρουργό σας για να αφαιρέσει το θυλακικό ιστό που φλεγμαίνει όπως και το πρόσθιο άκρο του ακρωμίου.

Ο χειρουργός σας, κατά την ίδια επέμβαση μπορεί να αντιμετωπίσει και άλλες παθολογικές καταστάσεις που πιθανόν συνυπάρχουν στον ώμο σας. Αυτές μπορεί να είναι η αρθρίτιδα της ακρωμιοκλειδικής, η τενοντίτιδα του τένοντα της μακράς κεφαλής του δικεφάλου και η μερική ρήξη του στροφικού πετάλου.

 

Ανοικτή τεχνική

 

Στην τεχνική αυτή, ο χειρουργός σας εκτελεί μια μικρή τομή στη πρόσθια επιφάνεια του ώμου σας, μέσω της οποίας έχει άμεση πρόσβαση στο ακρώμιο και στο στροφικό πέταλο. Οι μελέτες έχουν δείξει ότι η μέθοδος αυτή είναι αποτελεσματικότερη στους ηλικιωμένους ασθενείς.

 

Ανάρρωση – Αποκατάσταση

 

Μετά το χειρουργείο, το άκρο σας θα τοποθετηθεί σε έναν κηδεμόνα για μικρό χρονικό διάστημα, για να εξασφαλιστεί η πρώιμη επούλωση. Ο ιατρός σας, θα σας αφαιρέσει τον κηδεμόνα όταν θα είστε έτοιμοι να αρχίσετε ασκήσεις και χρήση του άκρου σας.

Ο χειρουργός σας θα σας συστήσει ένα πρόγραμμα αποκατάστασης βασισμένο στις ανάγκες σας και τα ευρήματα κατά τη διάρκεια του χειρουργείου. Αυτό θα περιλαμβάνει ασκήσεις για την ανάκτηση του εύρους κίνησης του ώμου σας και την ενδυνάμωση του άκρου σας. Συνήθως παίρνει 2 με 4 μήνες για να επιτευχθεί η πλήρης ανακούφιση από τον πόνο, αν και σπάνια μπορεί να πάρει μέχρι και ένα έτος.